De democratie in gebreke

Ik kende hem alleen van naam. Maar wie zijn geschriften leest, komt echt onder de indruk van A.M. (Adriaan Michiel) de Jong (1888-1943). Bij het grote publiek is zijn naam bekend als de schrijver van Merijntje Gijzens jeugd en jonge jaren, de romancyclus die in de jaren zeventig de televisie haalde. Maar dat hij in de laatste weken van 1938 en de eerste week van 1939 een even helderere als verontrustende toon aanslaat in een brochure over de democratie die in gebreke blijft; en dat hij daarin laat zien hoe het christendom faalt en zich laat lenen door extreem rechts, was compleet nieuw voor me.

In een vlammend betoog getiteld De dans op de vulkaan schrijft deze in een straatarm arbeidersgezin geboren auteur over de dreiging van een vernietigende oorlog, de keuze tussen moord en menselijkheid en over het beest dat moet worde..