Twijfels

do 30 apr, 13:59 Algemeen

Van die mensen als Thomas zouden er meer moeten zijn, hoorde ik in ‘Tussen hemel en aarde’ op zondagochtend zeggen. Een beetje minder stellig en zelfverzekerd. Mensen die vraagtekens durven zetten in plaats van uitroeptekens. Van een gezonde dosis twijfel knapt iedereen op. Met dat laatste ben ik het eens. Wanneer me gevraagd wordt wat ik de hele week zoal doe, zeg ik soms ‘relativeren’. Dingen minder zwaar maken, minder dwingend, minder onoverkomelijk.. Niet om de spot te drijven met wat anderen deert, maar levend in relatie met God, dankzij de kruisdood en opstanding van Jezus Christus, wordt alles relatief. Hij heeft zelfs de zonde en dood van hun absolute karakter beroofd.

Maak er dus een sport van! Relativeer mensen die zelfgenoegzaam zijn en je het idee geven dat jij niemand bent. In ieder mens sluimert de underdog, die kan gaan dus gaan blaffen. Verzet je daartegen, vecht terug. En sla vooral jezelf niet over. Zelfspot is ook belangrijk, jezelf met een korreltje zout nemen. Je zorgen, je wensen, je eisen.. maak ze niet te zwaar, te gewichtig. Probeer lichtvoetig door het leven te gaan. En biedt als dat zo uitkomt ook je excuses aan. Ik zeg het mezelf voortdurend en in deze column ook u. 

Alleen met Thomas heeft dit geen steek te maken. Didymus luidt zijn bijnaam, tweeling betekent dat. Bij tweelingen twijfel je soms: wie is nou wie? Je haalt ze door elkaar en dat is vervelend. Thomas in zijn eentje is een tweeling. Hij zucht als Faust: ‘Zwei Seelen wohnen, ach, in meiner Brust’. 

Hij zou net als de andere leerlingen willen geloven, maar is bang opnieuw te worden teleurgesteld. Door de kruisiging van Jezus is hij getraumatiseerd. Wat de anderen beweren is een illusie. Trots en stuurs staat hij aan de rand van de dansvloer, terwijl de anderen zich vermaken: ‘Alleen als ik de wonden van de spijkers in zijn handen zie en met mijn vingers kan voelen, en als ik mijn hand in zijn zij kan leggen, zal ik geloven.’ Alleen dan!

Daarmee zie je goed wat twijfelen eigenlijk is. Je neemt afstand van de anderen je trekt je terug in jezelf. Je neemt jezelf als uitgangspunt. ‘Anima incurvatus in se’, noemden Augustinus en Luther dat. ‘De ziel krimpt in zichzelf ineen’. Dat kan een verschrikkelijk lijden opleveren. Houdt hij of zij van mij? Ik weet het niet. Houd ik van hem of haar? En is dat voldoende? Hou ik van Jezus? Mijn hart is van steen. Geeft Hij om mij? Ik vind dat ik het moet verdienen. Dit soort twijfels kan je hart verscheuren. Redding kan slechts van buiten komen. Door een vreemd woord dat je naaste of Jezus zelf tot jou spreekt.

Arien Treuren

Column