Mediteren met Nikolaas Sintobin
Ook onder protestanten is deze Jezuïet heel geliefd, zo merkte ik tijdens de conferentie van het Charismatisch Werkgezelschap Nederland in mei. De zaal waar Nikolaas Sintobin sprak over Ignatiaanse spiritualiteit puilde uit. 'In het hart van de christen is er altijd vreugde', zo verwoordde Sintobin met een citaat van paus Franciscus (in 2017) het uitgangspunt van de aan Ignatius van Loyola (1491-1556) ontsproten beweging. Altijd vreugde? Hoe dat kan? Het geheim schuilt in het leren hanteren van het ‘vreugdekompas’, een toegespitste vorm van gebed en bijbellezen. De genoemde vreugde kan zowel verstandelijk als affectief zijn. Ze kan zich uitbundig uiten, maar is dikwijls ook ‘discreet’.
Nikolaas Sintobin schreef al verschillende boeken over de Ignatiaanse spiritualiteit. Zijn nieuwste boek heet ‘God zelf ontmoeten. Retraite met het leven van Jezus’. Naast een korte inleiding en ‘uitgeleide’ bevat het, steeds aan de hand van een bijbelgedeelte, tien concrete ‘oefeningen’. Deze zijn ontleend aan het werk van Ignatius, die schreef dat “zij een direct contact tussen de Schepper en zijn schepsel” mogelijk maken. Dat klinkt wel heel hoog en – is het mijn protestantse inborst? – ik vraag me af of de afstand tussen de heilige God en de zondige mens niet te groot is voor zo’n robuuste stelling. Nu weet ook Sintobin dat deze rechtstreekse ontmoeting er niet vanzelf komt. Ze vraagt oefening in de gebedsmethode. Ze is ook ‘een verrassend godsgeschenk’. Hier proef ik het bekende ‘natuur-bovennatuur’ patroon dat het Rooms-katholieke denken vanouds doorademt.
Maar nu dreig ik te negatief te worden. Want er valt veel te leren van Sintobin en de Ignatiaanse spiritualiteit. De tien studies kunnen je inspireren tot een geregeld gebedsleven. Ze laten zien hoe een bijbelverhaal in een biddende dialoog kan treden met je eigen ervaring. Daarbij wordt ons een ‘tweede naïviteit’ (Paul Ricoeur) voorgehouden die ons geloven verrijkt. En dat is iets wat ook - vanuit hun traditie misschien wel eens te eenzijdig rationeel gerichte - protestanten goed kunnen gebruiken.
dr. Wim de Bruin,
Bleiswijk
Nikolaas Sintobin, God zelf ontmoeten. Retraite met het leven van Jezus. KokBoekencentrum Utrecht 2025,
€ 22,99