Wat we wel over God kunnen weten

do 9 apr, 07:18

Van oudsher is in de kerk beleden, dat we nauwelijks iets van God kunnen weten. Daarvan getuigt Jesaja 45: 15. ‘Voorwaar, U bent een God die zich verborgen houdt, de God van Israël, die redding brengt.’ Dat is de mens die belijdt en spreekt en gelooft, dat de verlossing van Israël langs verborgen wegen gegaan is en zal gaan. Denk ook aan Johannes 1: 18. ‘Niemand heeft ooit God gezien, maar de enige Zoon, die zelf God is, die aan het hart van de Vader rust, heeft Hem doen kennen.’ Kijk je naar Jezus, dan zie je God. Zo is Jezus van onschatbare waarde voor het kennen van God. Van Jezus weten we ook dat leiding geven vooral dienen is. Je zou haast denken dat heersen het nieuwe normaal wordt, als je denkt aan leidinggevenden in deze wereld. Wel, ontdek van Jezus wat bij Gods Koninkrijk hoort en dat is niet heersen, maar dienen.

VERBORGEN SCHATTEN

Ook in Oude Testament is veel over God te leren kennen. De Here God heeft laten weten aan de profeet: ‘Ik zal je verborgen schatten schenken, diep weggeborgen rijkdommen. Dan zul je weten dat Ik de HEER ben, de God van Israël, die jou bij je naam roept.’ (Jesaja 45: 3) en: ‘heb Ik je bij je naam geroepen en je met een erenaam getooid, ofschoon je Mij niet kende. Ik ben de HEER, er is geen ander, buiten Mij is er geen god’ (Jesaja 45: 4,5). Het gaat hier niet om Godsverduistering, maar juist om bijzondere openbaring. Bijvoorbeeld, dat God Israël bevrijdt via Cyrus. Dat kun je toch niet bedenken, maar het gebeurt. In Jesaja 55: 5 komt eveneens zoiets ter sprake: ‘Ook jij zult een volk ontbieden dat je nog niet kende, en een volk dat jou nog niet kende zal zich haasten om bij je te zijn, omwille van de HEER, je God, de Heilige van Israël, die je deze luister heeft verleend.’ De verborgenheid van God weerhoudt niet om mensen luister te verlenen. De verborgenheid van God laat juist die luister ontstaan. God verwijst in de verborgenheid van Zich af, zoals Jezus: het gaat om ons, onze levenshouding en onze levensvreugde.

HEIL EN VREDE

Via verborgen wegen komt aan het licht dat God heil en vrede hoog in het vaandel heeft staan. Iemand zei: als je een foto had kunnen maken van de opstanding van Jezus, was het resultaat: overbelicht. Verborgen, maar heilzaam. Zouden we dat als kerk voor het voetlicht kunnen krijgen? Of is het onbegonnen werk? God woont nu eenmaal in een ontoegankelijk licht (1 Timoteüs 6:16) en Paulus jubelt in Romeinen 11: 33 ‘O diepte van rijkdom, van wijsheid en van kennis Gods, hoe ondoorgrondelijk zijn zijn beschikkingen en hoe onnaspeurlijk zijn wegen!' Je krijgt niet de indruk dat Paulus dat akelig vindt. Paulus raakt eerder geboeid door het ongewone en zeer reële van Gods aanpak.

GELOOF MOET AARDEN

Misschien is het wel goed om te beseffen, dat geloof niet zo klaar als een klontje is. Geloof moet aarden, wortelen en groeien. Ontdekken, dat geloof, hoop en liefde bij elkaar horen. Geloof heeft te maken met vertrouwen. Hoop die je ziet, is geen hoop, lezen we in de Bijbel (Romeinen 8: 24) ‘Als we echter nu al zouden zien waarop we hopen, zou het geen hoop meer zijn. Wie hoopt er nog op wat hij al kan zien?’ En liefde is de meeste van alles zegt Paulus in het hooglied van de liefde in 1 Korintiërs 13.

NIET ZONDER BIJBEL

Ondertussen merk ik dat we niet zonder Bijbel kunnen om aan te wijzen wat we wel en niet van God kunnen weten. Ik denk aan de lofprijzing van Micha (7: 18-20): ‘Wie is een God als U, die schuld vergeeft en aan zonde voorbijgaat? U blijft niet woedend op wie er van uw volk nog over zijn; liever toont U hun uw trouw. Opnieuw zult U zich over ons ontfermen en al onze zonden tenietdoen. Onze zonden werpt U in de diepten van de zee. U bewijst Jakob uw trouw en Abraham uw goedheid, zoals U gezworen hebt aan onze voorouders, in de dagen van weleer.’ De blijvende trouw van God werkt door in het geheim van vergeving. Fouten wekken niet alleen woede op, maar nog veel meer ontferming en vergeving. Zo werkt dat bij God. Hoe weet je dat? Uit de bijbelse verhalen en berichten kun je dat te weten komen. Juist de verborgenheid van God leidt tot bescheidenheid bij ons. Wat uit de verborgenheid te voorschijn komt, wekt ontzag en eerbied. Weet, hoe eerbied kan werken: als onze zonden terecht komen in de diepten van de zee en je kijkt en je kijkt, dan zie je opeens een bordje oplichten: verboden te vissen. Waar God de zonden in de woestijn stuurt met de zondenbok of in de zee deponeert, moet de mens niet gaan zoeken en wroeten. Je zou het heilige nog bederven.

HIJ HEEFT U BEKEND GEMAAKT

Treffend is ‘Wat de Heer van jouw verwacht, staat in Micha 6:8'. In de NBV'21-vertaling lezen we: 'Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de HEER van je wil: niets anders dan recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God.' Het is de drieslag van Micha 6: recht doen, trouw zijn en nederig gaan op de weg die God je wijst. Is dat niet een kostelijk levensprogram? In dat spoor zien we veel meer concrete aanwijzingen in de Bijbel, zoals de negenvoudige vrucht van de Geest. Denk ook aan 1 Timoteüs 6: 11b-12a ‘Streef naar rechtvaardigheid, vroomheid, geloof, liefde, volharding en zachtmoedigheid. Strijd de goede strijd van het geloof, win het eeuwige leven waartoe je geroepen bent.' Dat is zorgvuldig leven zonder een ander kwaad te doen. In Psalm 103 jubelt David: vergeet niet één van Gods weldaden. Je krijgt bij deze psalm de indruk, dat David echt uit zijn dak gaat als hij denkt aan wat hij allemaal van God weet. David weet het secuur: ‘God vergeeft u alle schuld, Hij geneest al uw kwalen, Hij redt uw leven van het graf, Hij kroont u met trouw en liefde. De HEER doet wat rechtvaardig is, Hij verschaft recht aan de verdrukten. Hij maakte aan Mozes zijn wegen bekend.' Daarom kunnen we met David al 3000 jaar lang zingen: groot is uw trouw, o Heer. Vergeven, genezen en redden, zo zijn de weldaden van God te karakteriseren. Eigenlijk weten we van de Here God genoeg om ons vertrouwen te stellen op de Heer, onze God. En Jezus ontvouwt in de Bergrede zijn kijk op Gods Koninkrijk. En in Matteüs 25 staat het helpen van wie hulp nodig heeft centraal. Dat is niet moeilijk, maar ligt voor de hand: vlak voor je. Zou het te veel gevraagd zijn, als Jezus adviseert: ‘Leer van Mij, want Ik ben zachtmoedig en nederig van hart? Je kunt in ieder geval denken: dat weten we over de Here God tenminste heel goed.

ds. Wim Scheltens